با آغاز فصل پاییز و افزایش رشد قارچ های طبیعی، هشدارها درباره مصرف قارچ سمی دوباره جدی شده است. طبق اعلام رئیس آموزش همگانی سازمان اورژانس کشور، هر ساله با افزایش مسمومیت های ناشی از قارچ های وحشی، ضرورت آگاهی رسانی به مردم بیشتر احساس می شود. وی تأکید کرده است که تنها قارچ های بسته بندی دارای مجوز وزارت بهداشت قابل مصرف هستند، زیرا گونه های طبیعی و ناشناخته ممکن است کشنده باشند.
قارچ سمی؛ تهدید پنهان در دل طبیعت
طبیعت در فصل های بهار و پاییز میزبان رشد قارچ های گوناگون است، اما همه ی آنها بی خطر نیستند. ظاهری زیبا یا شباهت به قارچ های خوراکی نمی تواند نشانه ی ایمنی باشد. در واقع، بسیاری از قارچ های سمی به راحتی با نمونه های خوراکی اشتباه گرفته می شوند و مصرف آنها می تواند به آسیب های شدید کبد، کلیه یا حتی مرگ منجر شود.
متخصصان اورژانس هشدار داده اند که خرید قارچ از دست فروش های کنار جاده ها یا جمع آوری آنها از دل طبیعت رفتاری پرخطر است. همچنین باید کودکان را آگاه کرد تا از کنجکاوی و لمس یا چشیدن قارچ های جنگلی خودداری کنند.
علائم مسمومیت با قارچ را جدی بگیرید
طبق اعلام کارشناسان، علائم اولیه مسمومیت با قارچ سمی معمولاً شامل تهوع، استفراغ، درد شکم و اسهال است. زمان بروز این علائم نقش مهمی در تشخیص و درمان دارد. اگر نشانه ها ظرف چند دقیقه پس از مصرف ظاهر شوند، درمان سریع تر و مؤثرتر است. اما در صورتی که علائم ۶ تا ۱۲ ساعت بعد از مصرف بروز کنند، احتمال آسیب جدی به ارگان های داخلی مانند کبد و کلیه افزایش می یابد.
در برخی موارد، تعریق شدید، آبریزش بینی، تاری دید و اشک ریزش از دیگر علائم مسمومیت با قارچ های موسکارینی گزارش شده است. در چنین شرایطی باید بدون تأخیر به نزدیک ترین مرکز درمانی مراجعه کرد.
هشدار اورژانس کشور
کارشناسان اورژانس اعلام کرده اند که هر سال ده ها نفر در اثر مسمومیت با قارچ های سمی جان خود را از دست می دهند. این در حالی است که بیشتر این حوادث به دلیل ناآگاهی مردم و مصرف قارچ های طبیعی رخ می دهد.
رئیس آموزش همگانی اورژانس کشور یادآور شد که حتی اگر حیوانات از قارچی تغذیه کنند یا رنگ و بوی آن طبیعی به نظر برسد، باز هم نباید آن را خوراکی تلقی کرد. انسان ها واکنش متفاوتی نسبت به ترکیبات سمی این گیاه دارند و هیچ راه ساده ای برای تشخیص قارچ خوراکی از نوع سمی وجود ندارد.
ایمنی را در اولویت قرار دهید
با توجه به افزایش مسمومیت های قارچی در فصول بارانی، ضروری است مردم تنها قارچ های بسته بندی شده و دارای مجوز وزارت بهداشت را مصرف کنند. جمع آوری قارچ از دل طبیعت هرچند جذاب به نظر می رسد، اما ممکن است به بهای از دست دادن سلامت یا حتی جان افراد تمام شود.
متخصصان تأکید می کنند که آگاهی و پیشگیری، بهترین راه حفاظت در برابر خطرات قارچ های سمی است. هرگز قارچی را بدون اطمینان از خوراکی بودن آن مصرف نکنید و در صورت بروز علائم مشکوک، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
نتیجه گیری
با وجود تنوع بالای قارچ ها در طبیعت ایران، تنها بخش محدودی از آنها خوراکی و ایمن اند. ظاهر فریبنده ی قارچ ها نباید باعث بی احتیاطی شود. آموزش، اطلاع رسانی و رعایت نکات ایمنی می تواند از بروز فجایع ناشی از مسمومیت جلوگیری کند.
در شرایطی که علاقه به مواد غذایی طبیعی و ارگانیک در حال افزایش است، توجه به منشأ و مجوز بهداشتی محصولات از اهمیت بالایی برخوردار است.
اگر در حوزه ی کشاورزی یا تولید مواد غذایی فعالیت دارید، از متخصصان ایمنی غذایی برای شناسایی دقیق گونه های خوراکی مشاوره بگیرید و با آموزش درست، جان مصرف کنندگان را نجات دهید.