ایران پس از مصر دومین تولیدکننده خرما در جهان است، اما با وجود ظرفیت های کشاورزی و کیفیت بالای محصول، صادرات این میوه استراتژیک با موانع جدی مواجه شده است. از مشکلات مالیاتی تا محدودیت های صادراتی، کشاورزان و صادرکنندگان خرما امروز در شرایطی حساس قرار گرفته اند که می تواند آینده این صنعت را تحت تأثیر قرار دهد.
در نشست اخیر انجمن ملی خرما، هم زمان با نامگذاری روز ملی خرما، مسئولان این صنعت از چالش های متعدد پیش روی صادرات سخن گفتند. به گفته رئیس این انجمن، ایران با تولید سالانه میلیون ها تن خرما پس از مصر در جایگاه دوم جهان قرار دارد، اما محدودیت های صادراتی، افزایش هزینه نهاده ها، کمبود انرژی و اعمال مالیات یک درصدی بر صادرات، این جایگاه را تهدید می کند.
خرما یکی از محصولات کشاورزی استراتژیک ایران است که نه تنها جایگاهی ویژه در تغذیه مردم دارد بلکه به عنوان کالای صادراتی غیرنفتی، سهم قابل توجهی در ارزآوری ایفا می کند. با این حال، نبود سیاست های حمایتی پایدار، نوسانات بازار جهانی و افزایش هزینه های تولید، موجب کاهش انگیزه در میان کشاورزان و فعالان حوزه بسته بندی و صادرات شده است.
پیامدها و اثرات
- بر کشاورزان: کاهش درآمد و افزایش فشار مالی ناشی از هزینه های تولید و مالیات.
- بر صادرکنندگان: کاهش توان رقابت در بازارهای جهانی و از دست دادن فرصت های تجاری.
- بر اقتصاد ملی: محدود شدن ارزآوری و کاهش سهم خرما در صادرات غیرنفتی.
- بر مصرف کنندگان داخلی: احتمال افزایش قیمت خرما و کاهش دسترسی به محصول با کیفیت.
رئیس انجمن ملی خرما در این نشست گفت:
” اگرچه ایران دومین تولیدکننده خرما در جهان است، اما محدودیت های صادراتی و فشارهای مالی، مانع بهره برداری کامل از این ظرفیت شده است.”
همچنین صادرکنندگان بر این باورند که:
” بازار جهانی خرما بسیار رقابتی است. اگر مشکلات مالیاتی و زیرساختی رفع نشود، سهم ایران در این بازار به سرعت کاهش خواهد یافت.”
کارشناسان عقیده دارند که رفع محدودیت ها، کاهش مالیات بر صادرات و ایجاد حمایت های دولتی می تواند مسیر توسعه خرما را بازگشایی کند. همچنین سرمایه گذاری در فناوری های نوین بسته بندی و بازاریابی بین المللی، می تواند ارزش افزوده این محصول کشاورزی را افزایش دهد. بدون این اقدامات، جایگاه ایران به عنوان دومین تولیدکننده خرما در جهان در معرض خطر قرار خواهد گرفت.
جمع بندی:
خرما نه تنها میوه ای پرارزش و بخش جدایی ناپذیر از کشاورزی ایران است، بلکه ظرفیت بزرگی برای رشد صادرات غیرنفتی به شمار می رود. حل مشکلات موجود در حوزه مالیات، انرژی و محدودیت های صادراتی می تواند آینده ای روشن تر برای کشاورزان، بسته بندی کنندگان و صادرکنندگان رقم بزند.
فعالان صنعت خرما و تصمیم گیران اقتصادی اکنون باید بیش از هر زمان دیگری برای حفظ جایگاه جهانی ایران در این بازار همکاری کنند.
