میوه و برداشت به شکل غیر استاندارد هر ساله خسارات سنگینی به کشاورزان و صنایع غذایی وارد می کند. ضعف مدیریت پس از برداشت و بسته بندی نادرست، همراه با حمل و نقل غیر اصولی، منجر به نابودی حدود 35 درصد از میوه های تولیدی می شود. این موضوع تهدیدی جدی برای امنیت غذایی و محیط زیست کشور محسوب می شود.
دلایل اصلی هدررفت میوه ها
دکتر محمد شاهدی، استاد علوم و صنایع غذایی دانشگاه صنعتی اصفهان، در مصاحبه ای با خبرگزاری ایسنا اظهار کرد: ” بسته بندی غیر استاندارد و استفاده از پلاستیک های بدون منافذ تنفسی، از مهم ترین عوامل هدررفت میوه ها است. به عنوان مثال خیارهایی که به این شکل بسته بندی می شوند، سریع تر فاسد می شوند. “
علاوه بر بسته بندی، حمل و نقل نادرست و عدم استفاده از سردخانه های مناسب باعث کاهش طول عمر میوه ها و افزایش ضایعات می شود. این مشکلات اقتصادی، اجتماعی و محیطی قابل توجهی را برای فعالان بخش کشاورزی و صنایع غذایی ایجاد می کند.
پیامدهای اقتصادی و زیست محیطی
هدررفت 35 درصدی میوه ها نه تنها باعث خسارت میلیاردی به کشاورزان و صادرکنندگان می شود، بلکه تهدیدی جدی برای امنیت غذایی کشور است. با این میزان ضایعات، بخش قابل توجهی از منابع آب و انرژی که برای تولید میوه صرف شده، هدر می رود و فشار بر محیط زیست افزایش می یابد.
از سوی دیگر، برای شرکت های بسته بندی و صادرکنندگان میوه، این وضعیت کاهش بهره وری و کاهش ارزش بازار محصولات را به همراه دارد. اصلاح فرآیندهای پس از برداشت می تواند به افزایش کیفیت میوه ها و کاهش ضایعات کمک کند.
راهکارهای بهبود مدیریت پس از برداشت
کارشناسان بر اهمیت اصلاح زنجیره تولید و مدیریت صحیح پس از برداشت تاکید دارند. استفاده از بسته بندی مناسب با تهویه کافی، به کارگیری سردخانه ها و حمل و نقل استاندارد، و آموزش کشاورزان و فعالان صنعت به تکنیک های نگهداری میوه، می تواند به کاهش چشمگیر ضایعات کمک کند.
همچنین، برنامه های ده ساله برای کاهش ضایعات محصولات کشاورزی در کشور در حال طراحی است تا علاوه بر حفظ منابع، امنیت غذایی را تضمین کرده و فرصت های صادراتی را افزایش دهد.
فعالان صنعت کشاورزی و غذایی می توانند با بهبود فرآیندهای بسته بندی و مدیریت پس از برداشت، سهم خود را در کاهش ضایعات و افزایش بهره وری میوه ها افزایش دهند.
