اتحادیه اروپا با هدف توسعه فناوریهای غذایی پایدار و کاهش فشارهای زیستمحیطی، از پروژهای نوآورانه با نام Coco-AI حمایت مالی کرده است. این پروژه با بودجهای معادل ۷.۲ میلیون دلار، از ترکیب هوش مصنوعی و فناوری کشت سلولهای گیاهی برای تولید کاکائوی آزمایشگاهی استفاده میکند.
بر اساس اعلام مسئولان این طرح، حدود ۵.۵ میلیون یورو از بودجه پروژه توسط اتحادیه اروپا تأمین شده است. هدف اصلی Coco-AI، توسعه روشی جدید برای تولید مواد اولیه شکلات بدون وابستگی کامل به مزارع سنتی کاکائو است؛ رویکردی که میتواند بخشی از چالشهای ناشی از تغییرات اقلیمی و محدودیت منابع طبیعی را کاهش دهد.
نقش هوش مصنوعی در تولید کاکائوی کشتسلولی
در این پروژه، هوش مصنوعی بهعنوان ابزاری برای تحلیل حجم گسترده دادههای حاصل از کشت سلولهای گیاهی در بیوراکتورها به کار گرفته میشود. پژوهشگران با استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین، شرایط بهینه رشد سلولها از جمله دما، ترکیب مواد مغذی و شرایط محیطی را شناسایی میکنند.
استفاده از این فناوری میتواند زمان توسعه محصولات جدید را کاهش داده و فرآیند تولید کاکائوی آزمایشگاهی را از مقیاس آزمایشگاهی به سطح صنعتی نزدیکتر کند.
چرا صنعت غذا به کاکائوی آزمایشگاهی نیاز دارد؟
بازار جهانی کاکائو در سالهای اخیر با مشکلات متعددی مواجه شده است. تغییرات آبوهوایی، خشکسالی و کاهش تولید در کشورهای اصلی تولیدکننده باعث شده قیمت کاکائو در سال ۲۰۲۴ به رکوردهای تاریخی برسد.
علاوه بر این، گسترش مزارع کاکائو در برخی مناطق جهان با تخریب گسترده جنگلها همراه بوده است. از سوی دیگر، تولید سنتی شکلات به مصرف بالای آب و انتشار گازهای گلخانهای وابسته است؛ موضوعی که توجه شرکتهای غذایی و سیاستگذاران را به فناوریهای جایگزین جلب کرده است.
توسعه از آزمایشگاه تا مقیاس صنعتی
پروژه Coco-AI توسط مؤسسه پژوهشی آلمانی Fraunhofer IME هدایت میشود و ۹ شریک علمی و صنعتی از کشورهای اروپایی، اسرائیل، کانادا و کره جنوبی در آن مشارکت دارند.
برنامهریزی شده است که طی چهار سال آینده، ظرفیت تولید از بیوراکتورهای آزمایشی ۵۰ لیتری به سامانههای صنعتی با ظرفیت ۱۰ هزار لیتر افزایش یابد. همچنین، پژوهشگران قصد دارند شش فرمولاسیون جدید و دو نمونه اولیه شکلات تولیدشده از سلولهای کشتشده را توسعه دهند.
آینده فراتر از شکلات
محققان معتقدند فناوری توسعهیافته در این پروژه تنها به صنعت شکلات محدود نخواهد شد. زیرساختهای ایجادشده میتوانند در آینده برای تولید محصولات گیاهی ارزشمند دیگری مانند انگور، جو دوسر و ترکیبات دارویی نیز مورد استفاده قرار گیرند.
این سرمایهگذاری بخشی از راهبرد بلندمدت اتحادیه اروپا برای توسعه زیستفناوریهای غذایی، افزایش امنیت غذایی و کاهش وابستگی به زنجیرههای تأمین سنتی به شمار میرود.
